ദുരന്ത നിവാരണ ആസൂത്രണ രേഖ 2026-27
പഞ്ചായത്ത് തലത്തിൽ തയ്യാറാക്കുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട രേഖകളിലൊന്നാണ് ദുരന്ത നിവാരണ പ്ലാൻ (Disaster Management Plan). പ്രകൃതിക്ഷോഭങ്ങളോ മറ്റ് അപകടങ്ങളോ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ അത് നേരിടാൻ ഒരു പഞ്ചായത്ത് എത്രത്തോളം സജ്ജമാണ് എന്നതിന്റെ നീലച്ചിത്രമാണിത്.
കേരളത്തിലെ ദുരന്ത നിവാരണ അതോറിറ്റിയുടെ (KSDMA) നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഓരോ പഞ്ചായത്തും ഈ രേഖ നിർബന്ധമായും തയ്യാറാക്കി സൂക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഇതിൽ അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന പ്രധാന ഭാഗങ്ങൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
1. വിഭവ ഭൂപടം (Resource Mapping)
ദുരന്തമുണ്ടായാൽ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്ന പഞ്ചായത്തിലെ വിഭവങ്ങളുടെ പട്ടിക ഇതിലുണ്ടാകും:
- മനുഷ്യവിഭവം: സന്നദ്ധ സേവകർ (Civil Defence, ആപദാ മിത്ര), നീന്തൽ അറിയാവുന്നവർ, മരം മുറിക്കാൻ അറിയാവുന്നവർ, നഴ്സുമാർ തുടങ്ങിയവർ.
- യന്ത്രസാമഗ്രികൾ: ജെ.സി.ബി (JCB), മരം മുറിക്കുന്ന മെഷീനുകൾ, ബോട്ടുകൾ, ആംബുലൻസ്, സ്വകാര്യ വാഹനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഉടമസ്ഥരുടെ ഫോൺ നമ്പറുകൾ.
2. അപകടസാധ്യതാ മേഖലകൾ (Hazard Mapping)
പഞ്ചായത്തിലെ ഏതൊക്കെ സ്ഥലങ്ങളാണ് അപകടത്തിലാകാൻ സാധ്യതയുള്ളതെന്ന് ഇതിൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ടാകും:
- വെള്ളപ്പൊക്ക സാധ്യതയുള്ള താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങൾ.
- ഉരുൾപൊട്ടൽ അല്ലെങ്കിൽ മണ്ണൊലിപ്പ് സാധ്യതയുള്ള മലയോര മേഖലകൾ.
- കടലാക്രമണ സാധ്യതയുള്ള തീരപ്രദേശങ്ങൾ.
3. ദുരിതാശ്വാസ ക്യാമ്പുകൾ
അടിയന്തര സാഹചര്യത്തിൽ ആളുകളെ മാറ്റിപ്പാർപ്പിക്കാൻ കഴിയുന്ന കെട്ടിടങ്ങളുടെ (സ്കൂളുകൾ, കമ്മ്യൂണിറ്റി ഹാളുകൾ) പട്ടികയും അവിടെയുള്ള സൗകര്യങ്ങളും (ശൗചാലയങ്ങൾ, കുടിവെള്ളം) ഇതിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കും.
4. എമർജൻസി കോൺടാക്റ്റ് ഡയറക്ടറി
ദുരന്തസമയത്ത് ഉടൻ ബന്ധപ്പെടേണ്ട നമ്പറുകൾ:
- ജില്ലാ ദുരന്ത നിവാരണ അതോറിറ്റി (DDMA).
- ഫയർ ഫോഴ്സ്, പോലീസ്, വില്ലേജ് ഓഫീസ്.
- സമീപത്തെ ആശുപത്രികൾ.
- കെ.എസ്.ഇ.ബി (KSEB), വാട്ടർ അതോറിറ്റി ഉദ്യോഗസ്ഥർ.
5. മുൻകരുതൽ നടപടികൾ
മഴക്കാലത്തിന് മുന്നോടിയായി തോടുകൾ വൃത്തിയാക്കൽ, അപകടാവസ്ഥയിലുള്ള മരങ്ങൾ മുറിച്ചു മാറ്റൽ, ബോധവൽക്കരണ ക്ലാസുകൾ തുടങ്ങിയവ എങ്ങനെ നടത്തണം എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള കൃത്യമായ പ്ലാൻ.